กลยุทธ์บำรุงรักษาเครื่องจักรอัจฉริยะเพื่อยกระดับผลิตภาพในอุตสาหกรรมอาหาร Smart Machine Maintenance Strategies to Enhance Productivity in the Food Industry

กลยุทธ์บำรุงรักษาเครื่องจักรอัจฉริยะเพื่อยกระดับผลิตภาพในอุตสาหกรรมอาหาร
Smart Machine Maintenance Strategies to Enhance Productivity in the Food Industry

By:  วุฒิพงศ์  บุญนายวา
Wuttipong Boonnaiva
Director of Consult Division
Thailand Productivity Institute
wuttipong@ftpi.or.th

 
           เครื่องจักรเป็นหัวใจของอุตสาหกรรมอาหาร โดยมีผลโดยตรงต่อคุณภาพ (Q) ต้นทุน (C) และการส่งมอบ (D) แต่หลายองค์กรยังไม่สามารถใช้ศักยภาพเครื่องจักรได้เต็มที่ เนื่องจากขาดระบบบำรุงรักษาและการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ การเริ่มต้นที่สำคัญคือ การวัดสมรรถนะเครื่องจักรผ่านตัวชี้วัดหลัก โดยเฉพาะ OEE (Overall Equipment Effectiveness) ซึ่งประกอบด้วย Availability, Performance และ Quality และควรมีค่ามากกว่าร้อยละ 85 เพื่อสะท้อนประสิทธิภาพที่ดี

           การยกระดับ OEE ต้องดำเนินควบคู่ทั้ง “การบำรุงรักษา” และ “การปรับปรุงกระบวนการ” โดยมี 5 กิจกรรมหลัก ได้แก่ การใช้งานอย่างถูกต้อง (Normal Operation) การบำรุงรักษาประจำวัน การบำรุงรักษาตามระยะ การบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ (Predictive Maintenance) และการแก้ไขเมื่อเกิดปัญหา (Breakdown Maintenance) ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างฝ่ายผลิตและฝ่ายซ่อมบำรุง

           นอกจากนี้ การปรับปรุงกระบวนการ (Kaizen) ยังมีบทบาทสำคัญในการลดความสูญเสียที่ไม่ได้มาจากเครื่องจักรโดยตรง เช่น เวลาเปลี่ยนไลน์ คุณภาพวัตถุดิบ หรือความไม่สะดวกในการปฏิบัติงาน แนวทางที่เหมาะสมคือการใช้ข้อมูลจริงในการวิเคราะห์ วางแผน และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เครื่องจักรทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และยกระดับผลิตภาพขององค์กรอย่างยั่งยืน

           Machinery is a critical driver in the food industry, directly impacting Quality (Q), Cost (C), and Delivery (D). However, many organizations fail to fully utilize their machines due to inadequate maintenance systems and poor management practices. The first essential step is performance measurement, particularly through Overall Equipment Effectiveness (OEE), which consists of Availability, Performance, and Quality. A benchmark of over 85% indicates high efficiency.

           Improving OEE requires a combination of maintenance and process improvement efforts. Five key maintenance practices include normal operation, daily maintenance, periodic maintenance, predictive maintenance, and breakdown maintenance. These activities require close collaboration between production and maintenance teams to ensure machine reliability and efficiency.

           Beyond maintenance, process improvement (Kaizen) plays a vital role in reducing losses not directly caused by machines, such as changeover time, raw material issues, and operational inefficiencies. A data-driven, systematic approach enables organizations to identify gaps, implement targeted actions, and continuously improve performance. Ultimately, integrating effective maintenance strategies with ongoing process improvements allows organizations to maximize machine utilization and achieve sustainable productivity growth.