เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไทยในยุคเปลี่ยนผ่าน: นวัตกรรมและการเติบโตในตลาดโลก

Thai Alcoholic Beverages in a Transition Era: Innovation and Growth in the Global Market

          แม้ประเทศไทยจะมีมาตรการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างต่อเนื่องมากว่า 20 ปี แต่ตลาดยังคงมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจ โดยมีมูลค่ารวมราว 320,000 ล้านบาท ในช่วงปี พ.ศ. 2568–2570 ประกอบด้วยตลาดเบียร์ สุรา ไวน์ และเครื่องดื่มพร้อมดื่ม (RTD) ซึ่งยังเติบโตจากการฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยว การกลับมาของกิจกรรมทางสังคม และความต้องการของผู้บริโภคที่มองหาประสบการณ์ใหม่และสินค้าที่มีคุณภาพมากขึ้น

          แม้ว่าปริมาณการบริโภคแอลกอฮอล์ต่อหัวของคนไทยจะลดลง แต่จำนวนผู้ดื่มยังอยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะกลุ่มวัยทำงานอายุ 20–44 ปี ซึ่งเป็นกำลังซื้อหลักของตลาด สะท้อนว่าอุตสาหกรรมกำลังเปลี่ยนจากการขยายปริมาณการบริโภคไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านสินค้าและประสบการณ์ที่แตกต่าง ขณะเดียวกัน ภาครัฐเริ่มปรับนโยบายเพื่อสร้างสมดุลระหว่างการควบคุมและการกระตุ้นเศรษฐกิจ อาทิ การขยายเวลาจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการสนับสนุนภาคการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจกลางคืน โดยยังคงควบคู่กับมาตรการด้านความปลอดภัยและการบริโภคอย่างรับผิดชอบ ในระดับโลก ตลาดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์กำลังเติบโตจากการพัฒนาผลิตภัณฑ์พรีเมียม คราฟต์เบียร์ RTD เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต่ำหรือไม่มีแอลกอฮอล์ รวมถึงนวัตกรรมบรรจุภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ ESG และความยั่งยืน

          กรณีศึกษาจากประเทศอินเดียยังสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของตลาดเอเชียที่ขับเคลื่อนด้วยผู้บริโภครุ่นใหม่ รายได้ที่เพิ่มขึ้น และกระแส Premiumization แม้จะต้องเผชิญกับข้อกำหนดด้านกฎหมายที่ซับซ้อน

          สำหรับประเทศไทย โอกาสในอนาคตอยู่ที่การพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม การใช้วัตถุดิบท้องถิ่น การสร้างแบรนด์ และการนำนวัตกรรมด้านผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และความยั่งยืนมาเป็นกลยุทธ์หลัก เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

By: 
Chirasak Khamsuri
Food Intelligent Center and Information Technology
National Food Institute
chirasak@nfi.or.th

          Thailand's alcoholic beverage market remains a key contributor to the national economy, with an estimated value of THB 320 billion during 2025–2027. Despite long-standing alcohol control measures, the industry continues to benefit from the recovery of tourism, the revival of social activities, and growing consumer demand for premium experiences, quality products, and diversified beverage choices, including RTDs, craft beer, and wine.

          While per capita alcohol consumption has declined over the past decade, the number of active drinkers—particularly among the 20–44 age group—remains significant. This indicates a structural shift from volume-driven growth toward value creation, where premium products, brand experience, and product differentiation play increasingly important roles.

          Government policies are also evolving to balance public health objectives with economic growth by easing sales-hour restrictions and supporting the tourism and hospitality sectors, while maintaining responsible drinking measures and regulatory oversight.

Globally, the industry is experiencing rapid transformation through premiumization, low- and no-alcohol beverages, craft products, innovative flavours, and sustainable packaging aligned with ESG goals. India's fast-growing alcoholic beverage market provides a compelling case study, demonstrating how rising incomes, a young population, and premium consumption can fuel market expansion despite regulatory complexities.

          For Thai businesses, future competitiveness will depend on developing premium products, leveraging local ingredients, investing in packaging innovation, and embracing sustainability. Success will increasingly be defined not by consumption volume, but by the ability to create value, build distinctive brands, and respond effectively to evolving consumer expectations and regulatory landscapes.