วิทยาศาสตร์ โภชนาการ และการออกแบบอาหารเฉพาะบุคคลสำหรับสังคมผู้สูงวัย Nutritional Science & Precision Food Architecture for the Silver Economy

วิทยาศาสตร์ โภชนาการ และการออกแบบอาหารเฉพาะบุคคลสำหรับสังคมผู้สูงวัย
Nutritional Science & Precision Food Architecture for the Silver Economy

By:    ดร. ภณธกร วงศ์เจริญ
Phonthakorn Wongcharoen, Ph.D.
Betagro Country Head Indonesia
International Business
Betagro Group
phontakornw@betagro.com

         ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยอย่างสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2568 โดยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปถึงร้อยละ 22 ของประชากรทั้งหมด ความท้าทายวิกฤตที่พบคือ การได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ ซึ่งสัมพันธ์กับภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยและภาวะเปราะบาง งานวิจัยระบุว่าผู้สูงวัยมีความต้องการโปรตีนสูงกว่าวัยผู้ใหญ่ปกติ โดยควรได้รับอยู่ที่ 1.0–1.2 กรัมต่อกิโลกรัมของน้ำหนักตัวต่อวัน และอาจสูงถึง 1.5 กรัมในกลุ่มที่มีอาการเจ็บป่วยหรืออยู่ในระยะฟื้นฟูร่างกาย

         ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร จำเป็นต้องคำนึงถึงมาตรฐานสากล เช่น IDDSI และ UDF เพื่อรับประกันความปลอดภัยในกลุ่มผู้ที่มีภาวะกลืนลำบาก โดยศูนย์นวัตกรรมอาหารเบทาโกรได้กำหนดมาตรฐานเนื้อสัมผัสอาหาร 5 ระดับ เพื่อใช้เป็น “ภาษากลาง” เชื่อมโยงความต้องการทางคลินิกเข้ากับการผลิตในระดับอุตสาหกรรม นอกจากนี้ ยังมีการประยุกต์ใช้กรอบแนวคิด BAHT เพื่อจำแนกพฤติกรรมผู้สูงวัยออกเป็น 4 กลุ่มหลัก ได้แก่

·      B - Balanced Seekers: เน้นความสมดุล

·      A - Available Seekers: เน้นความสะดวก

·      H - Health Disciplinarians: เน้นด้านสุขภาพ

·      T - Tradition Innovators: เน้นรสชาติดั้งเดิมที่ผสานนวัตกรรม

         การบูรณาการองค์ความรู้เหล่านี้นำไปสู่แนวคิด BEST Framework (Balance, Elderly, Standards, Taste) เครื่องมือเชิงปฏิบัติในการออกแบบอาหารเฉพาะบุคคล ที่ตอบโจทย์มิติทางชีวภาพ พฤติกรรม และความคาดหวังของผู้บริโภค อนาคตของโภชนาการผู้สูงวัยจึงไม่ใช่เพียงการผลิตสินค้าเฉพาะทาง แต่คือการสร้างระบบอาหารที่ยั่งยืนเพื่อชะลอความเสื่อมของร่างกาย ลดภาระด้านสาธารณสุข และยกระดับคุณภาพชีวิตในระยะยาวอย่างมีประสิทธิภาพ
 

         Thailand has officially become a fully aged society, with those aged 60+ accounting for 22% of the population. This demographic shift presents a critical challenge: inadequate protein intake, which is directly linked to sarcopenia (muscle loss) and frailty. Research indicates that elderly individuals require higher protein levels than younger adults—typically 1.0–1.2 g/kg/day, increasing to 1.5 g/kg/day during illness or recovery.

         To address these needs, geriatric food innovation must prioritize Inclusive Food Design. This involves adhering to international standards like IDDSI and UDF to ensure safety for those with swallowing difficulties (dysphagia). The Betagro Food Innovation Center has bridged the gap between clinical requirements and industrial production by establishing a five-level texture standard, serving as a "universal language" for manufacturers.

         Furthermore, understanding diverse consumer motivations is essential. The BAHT framework classifies elderly behaviors into four groups:

·      B - Balanced Seekers (Health and convenience)

·      A - Available Seekers (Accessibility and familiarity)

·      H - Health Disciplinarians (Nutritional standards)

·      T- Tradition Innovators (Traditional tastes with innovation)

         These insights culminate in the BEST Framework (Balance, Elderly, Standards, Taste), a practical tool for designing personalized nutrition. The future of elderly nutrition is not just about specialized products, but creating a sustainable food system that delays physiological decline, reduces healthcare burdens, and enhances long-term quality of life.