ความท้าทายในอาชีพ Food Science and Technologist กับการพัฒนาทักษะแห่งอนาคตในปี พ.ศ. 2573 Challenges for Food Scientists and Technologists and the Development of Future Skills in 2030

ความท้าทายในอาชีพ Food Science and Technologist กับการพัฒนาทักษะแห่งอนาคตในปี พ.ศ. 2573
Challenges for Food Scientists and Technologists and the Development of Future Skills in 2030

By:       ผศ.ดร. พิสิฏฐ์ ธรรมวิถี
Asst. Prof. Pisit Dhamvithee, Ph.D.
Director (Food Innovation and Entrepreneurship Program)
Faculty of Agricultural Product Innovation and Technology
Srinakharinwirot University
pisitd@g.swu.ac.th

          อาชีพวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหารกำลังเผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญจากแรงกดดันด้านภูมิอากาศ เทคโนโลยีดิจิทัล และการแข่งขันระดับโลก แม้ไทยยังคงภาพลักษณ์ “ครัวของโลก” แต่โครงสร้างอุตสาหกรรมยังพึ่งพาวัตถุดิบราคาต่ำ ขาดนวัตกรรม การสูญเสียอาหารสูง และระบบข้อมูลไม่เชื่อมโยง ส่งผลให้บทบาทนักวิทยาศาสตร์อาหารถูกจำกัดอยู่ในงานควบคุมคุณภาพมากกว่าการสร้างมูลค่า

          ขณะเดียวกัน ตลาดอาหารโลกกำลังเติบโต โดยเฉพาะสาขาใหม่ เช่น Alternative Protein, Food Data Science & AI และ Precision Fermentation ซึ่งต้องการทักษะขั้นสูงและให้ผลตอบแทนมากขึ้น ความท้าทายจึงอยู่ที่การออกแบบทักษะใหม่ ทั้งในระดับหลักสูตรและการ Upskill/Reskill เพื่อพัฒนา “ทักษะสร้างมูลค่า” (Data, Innovation, Business) และ “ทักษะบูรณาการระบบ” (Collaboration, R&D, Design Thinking)องค์กรจำเป็นต้องเปลี่ยนมุมมองจากการมองบุคลากรเป็นต้นทุน สู่การลงทุนระยะยาว พร้อมสร้างระบบข้อมูลและวัฒนธรรมที่วัดผลจากนวัตกรรม ไม่ใช่ชั่วโมงทำงาน

          ปี พ.ศ. 2573 โอกาสจะเป็นของผู้ที่ก้าวข้ามการทำงานแบบไซโล สู่บทบาท “นักบูรณาการระบบอาหาร” ที่เชื่อมโยงเกษตร เทคโนโลยี และสุขภาพ เพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน

          Food science and technology professionals are at a turning point amid climate change, digital disruption, and global competition. Although Thailand maintains its “Kitchen of the World” image, structural issues persist—low-value exports, limited innovation, high food loss, and fragmented data systems—restricting professionals to quality control roles rather than value creation.

          Meanwhile, the global food market is expanding, particularly in emerging sectors such as alternative proteins, food data science and AI, and precision fermentation. The key challenge is not workforce quantity but redesigning competencies through transdisciplinary education and systematic upskilling. Professionals must develop both value-creation skills (data, innovation, business) and integration skills (collaboration, R&D management, design thinking). Organizations must shift from viewing talent as a cost center to investing in long-term human capital, supported by data-driven systems and innovation-focused performance models.

          By 2030, success will belong to those who evolve into food system integrators—bridging agriculture, technology, and health to generate sustainable economic and societal value.